Rodzaje nart biegowych

Narty śladowe - tzw. śladówki przeznaczone do biegania rekreacyjnego i turystyki narciarskiej. Sprawdzają się zarówno na przygotowanych trasach, jak i poza szlakiem, szczególnie w terenach nizinno-pagórkowatych. Są szersze od sportowych nart biegowych, (szer. 50-70 mm), mają mocniejszą konstrukcję, wyżej uniesione dzioby zapobiegają zapadaniu się pod śnieg. W środkowej części narty – strefie odbicia mają naciętą lub wyprasowaną łuskę która umożliwia odbicie się od śniegu i bieg lub marsz. Narty śladowe najczęściej są taliowane – są najszersze w strefie dziobowej, najwęższe pod butem a na końcu nieco węższe niż w strefie dziobowej np. profil szerokość narty: 54-48-52 mm. Narty śladowe nie wymagają smarowania w strefie łuski w strefie ślizgu czyli za dziobami i przed końcem powinny być smarowane smarami ślizgowymi.
Dobre narty śladowe wykonane są z drewna z kanałami zmniejszającymi ciężar narty. Drewniana konstrukcja nart z wierzchu pokrywana jest warstwą tworzywa chroniącego nartę a od spodu warstwami tworzywa podkładowego i ślizgowego. Narty słabej jakości wykonane są z pianki polimerowej – są tańsze, gorsze mniej wytrzymałe.

Narty back country - przeznaczone do wędrowania poza trasami, zwłaszcza w górach, gdzie występują bardzo kopne śniegi i oblodzone trawersy. Są szersze i bardziej odporne od nart śladowych. Posiadają stalową krawędź zapobiega bocznemu ześlizganiu, pomocna przy zjeździe (hamowanie pługiem) i ochrania ślizgi przed zniszczeniem.
Stalowe krawędzie są pomocne także podczas biegu w terenie płaskim po zlodzonym (zadeptanym) i zmarzniętym śniegu – tam gdzie poruszają się zarówno piesi jak i narciarze. Narty śladowe najczęściej są taliowane – są najszersze w strefie dziobowej, najwęższe pod butem a na końcu nieco węższe niż w strefie dziobowej np. profil szerokości: 68-60-65 mm. Narty śladowe nie wymagają smarowania w strefie łuski w strefie ślizgu czyli za dziobami i przed końcem powinny być smarowane smarami ślizgowymi.

Narty biegowe sportowe i rekreacyjnie na trasy przygotowane. Są proste, nietaliowane – jednakowej szerokości na całej długości nie szersze niż 48 mm. Niektóre modele mogą zwężać się w przednim i końcowym odcinku. Poza trasą nie nadają się do biegania, są zbyt wąskie, niestabilne, zakopują się w śniegu ponieważ dzioby są za nisko uniesione.
Buty i wiązania do nart biegowych wyczynowych także nie są przystosowane do wędrowania poza przygotowanymi trasami. Wiązania są zbyt delikatne – mogą nie wytrzymywać obciążeń, buty są najczęściej nieocieplone aby dobrze odprowadzać ciepło podczas biegu.

Dobór nart biegowych - zasady ogólne doboru nart.
Jakie narty biegowe wybrać?
Podstawowy wybór to decyzja czy narty do stylu klasycznego czy kroku łyżwowego.

Narty do stylu klasycznego i turystyki narciarskiej
Szerokość nart – zasada podstawowa:
Na trasy przygotowane można wybrać narty śladowe szerokości powyżej 50 mm
na tereny trudniejsze płaskie i lekko pagórkowate, leśne drogi, polany, kopny śnieg dobieramy narty szersze np ok. 60 mm lub więcej np. 68 mm.

Narty na tereny trudne
Na tereny trudne, gruba warstwa śniegu, śnieg zlodzony, zbocza górskie itd. – szerokie narty typu backcountry z łuską w środkowej części ślizgu i krawędziami stalowymi wzdłuż całej narty lub tylko jej części. Stalowa krawędź zapobiega ześlizgowi bocznemu a także ochrania nartę w przypadku najechania wystający korzeń lub kamień.

W góry
Zalecamy narty back country z stalowymi krawędziami – umożliwiają hamowanie i skręcanie „pługiem”, zjazd w skos stoku.

Długość nart biegowych. Jak dobrać długość nart biegowych.

Narty biegowe dobieramy do wagi narciarza. Im narciarz cięższy, tym narty powinny być dłuższe, ale w skrajnych przypadkach, jeżeli narciarz jest ciężki i jednocześnie niski, musimy znaleźć „kompromis” pomiędzy właściwą długością narty a wygodnym poruszaniem się na nartach.
Producenci określają swoich katalogach dane o właściwej długości nart w stosunku do wagi narciarza.
Uwaga zasadnicza!
Podane w katalogach producentów parametry dotyczą osób biegających dynamicznie, dla osób spacerujących na nartach należy dobrać narty o jeden lub nawet dwa zakresy krótsze niż wynika z tabeli. Chodzi o to, że podczas spaceru nie występuje moment dynamicznego odbicia, narta w strefie odbicia nie łapie właściwego kontaktu ze śniegiem i cofa się.

Jakie narty biegowe kupić?

1) Jeżeli nie zamierzamy biegać wyczynowo na nartach sportowych to należy wybrać narty śladowe z łuską. Łuska umożliwia odbicie – przesuwanie się narty do przodu.
Narty z łuską nie wymagają smarowania smarami "na odbicie". W tej grupie oferujemy SPORTEN Favorit ALPINA Energy lub FISCHER Country Crown. Fiber Crown, Orbiter, Apollo, Inspire. Umożliwiają one bieg w terenie nieprzygotowanym, nieprzetartym.

2) Osoby które chcą traktować narty biegowe jako relaks mogą wybrać nieco krótsze narty „fitness” np. SPORTEN Perun. lub FISCHER Fiber Crown, Orbiter, Apollo, Inspire. Najczęściej te modele nart konstruowane są jako krótsze, są więc łatwiejsze w opanowaniu choć bardziej powolne.

3) Narty biegowe dobieramy do wagi narciarza (a nie jak dawniej do wzrostu).

Szerokość nart

Na trasy przygotowane stosuje się narty węższe do ok. maksymalnej szerokości ok 51 mm.

Na trasy nieprzygotowane narty powinny być szersze. Jeżeli zamierzamy wędrować po miękkim śniegu wybieraniu narty szersze FISCHER OTX Spider 62. To znakomite narty relatywnie krótkie, posiadają krawędzie stalowe, łatwiej więc opanować jazdę na strefach oblodzenia.

Jeżeli zamierzamy wędrować na nartach biegowych w górach, wybieramy szerokie narty ze stalowymi krawędziami (narty back country). Szerokość takich nart to od 62 do 118 mm. Stalowa krawędź zdecydowanie ułatwi hamujący zjazd „pługiem”, będzie dobrze trzymała przy przejęciu po trawersie.

Narty z krawędziami stalowymi polecam także dla tych którzy muszą poruszać się po nieprzygotowanych udeptanych i niekiedy oblodzonych drogach leśnych. Stalowa krawędź sprawia, że narta trzyma się nie ucieka na lodzie. Trzeba jednak pamiętać, że taka narta jest cięższa i nie jest odpowiednia do startu w biegach. Do tego celu sugerujemy narty FISCHER OTX Spider 62, ALPINA Control 64E lub Control 60E.

Tabela doboru długości kijów do nart biegowych

Wzrost	Styl łyżwowy	Styl klasyczny	Turystyka
(cm)	(cm)	(cm)	(cm)
195	176	166	160
190	171	161	156
185	167	157	152
180	162	153	147
175	158	149	143
170	153	145	140
165	149	140	135
160	144	137	131
155	140	132	127
150	135	128	123
145	130	123	119
140	126	119	115
135	122	115	110
130	117	111	106
125	113	106	102
120	108	102	98

Buty do nart biegowych porady– jak wybrać- krótko i na temat.

Wybierając buty do nart biegowych należy sobie odpowiedzieć na pytanie jaki rodzaj narciarstwa biegowego zamierzamy uprawiać:
♦ narciarstwo rekreacyjne i turystyczne;
♦ narciarstwo backcountry czyli narciarstwo turystyczne w trudnym terenie i na dłuższych trasach;
♦ narciarstwo sportowe – jaki styl klasyczny czy dowolny (krok łyżwowy);

Prawda podstawowa – najczęściej im droższe buty tym lepsze. Oszczędność na butach nie ma większego sensu – w zbyt słabych butach narty biegowe nie będą fajne.

Za co płacimy kupując droższe buty:

Odpowiednie ocieplenie – Mikrowłókna Thinsulate™ działają na zasadzie gromadzenia cząsteczek powietrza pomiędzy Tobą a otoczeniem. Dzięki temu, że mikrowłókna Thinsulate™ są znacznie cieńsze od większości innych syntetycznych materiałów ocieplających, są w stanie zgromadzić więcej powietrza na mniejszej powierzchni, a przez to skuteczniej izolują.
Przepuszczalne membrany – np membrana Alpitex™ w butach Alpina – odprowadzające wilgoć na zewnątrz a jednocześnie nie dopuszczające wilgoci do środka.
CLEANSPORT NXT – naturalny, wolny od chemikaliów system enzymów, którego zadaniem jest utrzymać wkładkę świeżą, oraz bezzapachową.
Wyprofilowanie wkładki do butów – zapewniające wygodę.
Wyprofilowanie pięty buta – właściwie wyprofilowana pięta buta dobrze obejmuje stopę i zapobiega ruszaniu się piety wewnątrz buta.
Pasek obejmujący buty nad kostką – ma to samo przeznaczenie co profilowanie pięty – ma pomagać dobrze trzymać pietę wewnątrz buta.
Boczne usztywnienie buta – pomaga w lepszym przekazaniu siły na narty. Bardzo ważne dla osób które mają skłonność do skręcania się stopy w kostce.
Osłony przeciwśnieżne na butach – osłaniają przód buta tam gdzie są sznurowadła. Zapobiegają przenikaniu śniegu i wilgoci do buta.
Zaczep do mocowania stuptutów ochraniaczy przeciwśnieżnych – – dotyczy to tylko butów turystycznych i backcountry.
Buty sportowe do nart biegowych
Wybieramy zależnie od stylu albo do stylu klasycznego albo do stylu dowolnego. Są też buty combi przeznaczone do uprawiania obu stylów- pamiętajmy jednak, że jest to kompromis który nie będzie rozwiązaniem optymalnym.

Buty a system wiązań

Obecnie powszechny jest jeden system wiązań NNN. Tą nazwę stosuje większość producentów. Salomon swój system określa jako Prolink.

Dobór rozmiaru butów do nart biegowych

Buty dobieramy uwzględniając jedne grube skarpety.
Buty do nart biegowych zazwyczaj „pasują” te o jeden numer większe od naszych zwykłych butów.
Istnieje kilka sposobów sprawdzenie właściwego rozmiaru obuwia: – odrysować stopę na kartce następnie zmierzyć największą odległość (od dużego palca do środka końca pięty), dodać ok. 0,5-1cm. Na tej podstawie wyszukać w naszej tabeli rozmiarów obuwia najbliższą temu wymiarowi długość wkładki.

– zmierzyć długość wkładki w jednym ze pasujących butów (o podobnym fasonie) Wynik odnaleźć w tabeli rozmiarów.
– zmierzyć długość stopy za pomocą linijki pamiętając, że wkładka buta powinna być większa o około 0,5 cm od stopy w skarpetce. Wynik odszukać w tabeli rozmiarów
O czym należy pamiętać przy wyborze rozmiaru obuwia?
– rozmiary obuwia sportowego różnią się od obuwia wizytowego. Rozmiary sportowe są około jeden rozmiar większy od obuwia tradycyjnego. Wybierając obuwie wizytowe na podstawie sportowego należy tę różnicę uwzględnić.
– Wielkość stóp zmienia się w miarę upływu czasu i narastającego zmęczenia, dlatego długość stopy należy mierzyć przy jej średnim zmęczeniu.
– rozmiar obuwia należy dobrać z odpowiednim naddatkiem – zgodnie z fachowymi opracowaniami wynosi on około 5% długości stopy.

Mężczyźni

długość stopy mm	rozmiar UK	rozmiar EUR
251	6	39,5
256	6,5	40
260	7	40,5
264	7,5	41
268	8	42
272	8,5	42,5
276	9	43
280	9,5	44
284	10	44,5
288	10,5	45
293	11	45,5
297	11,5	46
302	12	47
306	12,5	47,5
310	13	48
316	14	49
323	15	50

Kobiety

długość stopy	rozmiar UK	rozmiar EUR
224	3	35,5
229	3,5	36
233	4	37
238	4,5	37,5
242	5	38
247	5,5	39
251	6	39,5
256	6,5	40
260	7	40,5
264	7,5	41
268	8	42

Wiązania do nart biegowych – porady

Wiązania do nart biegowych produkowane są w kilku systemach i dlatego nie każde buty pasują do każdego wiązania. Wybór określonego sytemu wiązań warunkuje wybór butów takim samym systemie i odwrotnie.
Obecnie występują 2 systemy wiązań do nart biegowych:
system NNN
system NNN BC

Wiązania systemu NNN, kompatybilne do nich są wiązania Prolink (Salomon i Atomic).

Zasada działania: belka z przodu buta mocowana jest w osiowej szczelinie wiązania. Stabilność i kontakt stopy z nartą wzmacniają dwie prowadnice, którym kształtem odpowiadają rowki w podeszwie buta.

W systemie NNN wytępują:
wiązania do nart biegowych turystyczne,
wiązania do nart biegowych sportowe wyczynowe (do techniki klasycznej i łyżwowej)
wiązania do nart backcountry NNN BC

Uwaga!!!
Wiązania NNN BC przeznaczone są do butów backcountry.
Nie są kompatybilne z NNN (zwyłe) i NNN Prolink.

Płyta montażowa
Obecnie coraz częściej narty mają fabrycznie zamontowaną płytę montażową. Jest ona zintegrowana z nartą – zespolone bez użycia wkrętów. Dzięki temu uzyskuje się optymalny przekaz sił z nóg na nartę. Integracja płyty z nartą eliminuje problem usztywnienia narty i utraty elastyczności, co zawsze jest skutkiem przykręcenia płyty. Narta zachowuje elastyczność zarówno w fazie odbicia, jak i fazie poślizgu. Montaż wiązania w tym systemie jest łatwy – wiązanie nasuwa się na płytę i blokuje w odpowiednim miejscu.

Płyta montażowa pozwala na przesuwanie wiązania w przód lub w tył.
Umożliwia to zmianę położenia środka ciężkości ciała w stosunku do narty. Dzięki temu można każdorazowo dostosowywać właściwości sprzętu do techniki biegu i panujących warunków śniegowych.

W biegu techniką klasyczną na wymagającej trasie, z odcinkami o dużym nachyleniu oraz przy zlodowaciałym śniegu należy przesunąć wiązanie nieco do przodu. Wzmacnia to siłę odbicia i pomaga przy podbiegach.

Przesunięcie wiązania w tył daje z kolei dobry efekt na trasach łatwych i raczej płaskich. Nadaje to nartom lepszy poślizg, a tym samym pozwala osiągać większe prędkości. Możliwość regulacji położenia wiązania pozwala dostosowywać sprzęt do indywidualnych wymagań również przy biegu techniką łyżwową.

Wiązanie można łatwo zdjąć i jedno wiązanie używać do wielu par nart.
Występują różne rodzaje płyt montażowych wiązanie musi być kompatybilne z płytą montażową
Fischer i Rossignol
Rotefella
Salomon Prolink

Okulary na narty biegowe

Okulary na narty biegowe to konieczność – mają chronić oczy przed:

zbyt silnym promieniowaniem słonecznym
ewentualnymi urazami spowodowanymi np przez gałęzie
wiatrem
Przede wszystkim mają chronić oczy przed szkodliwym promieniowaniem UVA i UVB wytępuje nawet przy pochmurnej pogodzie, wiatrem i ewentualnymi uderzeniami gałęzi. Dobre okulary polaryzacyjne poprawiają widoczność, zwłaszcza przy pochmurnej pogodzie. Przydatne są okulary o wymiennych szybkach, np. żółte szkła podnoszą kontrast przy słabej widoczności. Powinny zapewniać dobrą wentylację tak aby nie ulegały zaparowaniu. Oprawki powinny być wyłożone miękką podkładką chroniącą twarz i posiadać pasek elastyczny zamiast zauszników lub wymienny z zausznikami lub pasek do zamocowania. Dobrym rozwiązaniem jest uchylna szybka.